Kagib Weteninhethart

De avond viel en het verre geblaf van honden stoorde geenszins dat wat aan alle bewustzijn voorbij ligt. Dat kan niet door de geest overdacht en dientengevolge ervaren worden. Maar wat is dat dan, at iets onderkend en beseft heeft, dat volkomen verschillend is van de projecties van de geest? Wie ervaart dat dan? Kennelijk is het niet de geest van de dagelijkse herinneringen, reacties en impulsen. Bestaat er dan een andere geest, of is er een deel van de geest dat sluimert en dat alleen gewekt kan worden door wat boven alle geest staat en daaraan voorbij ligt? Als dat zo is, dan is dat wat aan alle denken en tijd voorbij ligt altijd binnen de geest aanwezig. En toch kan dat niet zo zijn, want dit is maar een hypothetische gedachte en dientengevolge weer een van de vele verzinsels van de geest. Als dat immense dan niet uit de activiteit van de geest geboren is, wat is dan datgene wat er besef van heeft? Beseft de geest het als ervarende, of heeft het dat immense besef van zichzelf,...

Het dal lag diep beneden en was vervuld van de bedrijvigheid van bijna alle valleien. De zon ging juist onder achter de verre bergen en de schaduwen waren lang en donker. Het was een stille avond, met een licht briesje vanuit zee. De sinaasappelbomen, in vele rijen achter elkaar, waren al bijna in het zwart verzonken en op de lange, rechte weg die door het dal liep glinsterde het van tijd tot tijd plotseling wanneer rijdende auto's het licht van de ondergaande zon kortstondig opvingen. Het was een avond vol vrede en betovering. Je geest leek de weidse ruimte en oneindige verte te omvatten; of nee, het leek of je geest zich tot in het opene verwijdde en of achter de geest en aan gene zijde ervan iets was waarin alle dingen besloten lagen. Vaag spande je geest zich in om dat te herkennen en zich dat te herinneren wat niet tot het zelf behoorde en dus hield hij op met zijn gebruikelijke bedrijvigheid; maar hij was niet in staat dat te bevatten wat niet tot zijn eigen wezen behoord...

Rusteloos en wreed lag daar de zee, ver voorbij de palmen; nooit was ze kalm, altijd omstuimig door golven en sterke stromingen. In de stilte van de nacht hoorde je haar gebulder ver het land in, als een diep stemgeluid dat waarschuwing en dreiging inhield. Maar hier onder de palmen waren de schaduwen diep, hier heerste stilte. Het was volle maan en het leek bijna daglicht, maar dan zonder de hitte en het verblindende daarvan en het licht op de wuivende palmen was mild en liefelijk. De schoonheid bestond niet alleen uit het maanlicht op de palmen, maar ook uit de schaduwen, uit de ronde stammen, de glinsterende stroming van het water, de vruchtbare aarde. De aarde, de hemel, de voorbijganger, de kwakende kikkers en het verre fluiten van een trein - het was alles een enkel levend en door de geest niet te meten geheel. De geest is een verbazingwekkend instrument; geen enkele door de mens gemaakte machine is zo complex en zo vernuftig, of met zo oneindig veel mogelijkheden uitgerust...

De mist had heel de dag aangehouden en toen hij tegen de avond optrok stak er een wind op uit het oosten - een droge, scherpe wind die de dode bladeren van de bomen afblies en de grond deed opdrogen. De nacht was stormachtig en dreigend; de windkracht was toegenomen, het huis kraakte ervan en takken werden van de bomen gerukt. De volgende morgen was de lucht zo helder dat het leek of je de bergen kon aanraken. Met de wind was ook de hitte teruggekeerd; maar bij het luwen van de wind in de late namiddag kwam de mist weer aanrollen uit zee. Wat is de aarde toch uitzonderlijk mooi en rijk! Nooit krijg je er genoeg van. De droge rivierbeddingen staan vol leven; steekbrem, klaprozen, rijzige gele zonnebloemen. Op de keien zie je hagedissen; een bruin met wite geringde koningsslang ligt te zonnen, zijn warte tong flitst in en uit, en aan de overzij van het ravijn blaft een hond die achter een buidelrat of een konijn aan zit. Tevredenheid is nooit een resultaat van vervulling van een we...

Heel rustig was het die avond onder de boom. Even schoot een hagedis omhoog en weer omlaag op een nog warme rots. Maar de nacht zou fris zijn en het zou heel wat uren duren eer de zon weer opkwam. Het vee was loom en traag teruggekeerd van de verafgelegen akkers, waar het met zijn manvolk had gezwoegd. De basstem van een uil kraste vanaf de heuveltop, die zijn vaste verblijf was. Hij placht daar iedere avond om deze tijd mee te beginnen en bij het donker worden werd zijn roep minder veelvuldig; al hoorde je hem af en toe nog wel eens midden in de nacht. De ene uil placht de andere te roepen van de overkant van het dal; het was of hun hese en diepe geluid de nacht nog groter stilte en schoonheid verleende. Het was een mooie avond en de nieuwe maan ging onder achter de donkere heuvelrand. Intens meegevoel is niet moeilijk te ervaren wanneer je hart niet vol is van de slimme bedenksels van het verstand. Het is immers het verstand, de geest met zijn eisen en angsten, zijn gehechthede...

Het dorp lag hoog tegen de oever op en daar was meestal van alles aan de gang: daar werd gezongen en gedanst, of er was een andere lawaaiige gebeurtenis; maar deze avond waren de dorpelingen ongewoon stil, ook al zaten ze allemaal hier of daar buiten hun huisjes; het was of ze in gedachten verzonken waren. Een groepje van hen daalde net de steile oever af; op een bamboe draagbaar droegen ze een dode, in een witte doek gehuld. Ze kwamen langs en ik voegde me bij hen. Ze gingen tot aan de rand van de rivier en zetten de draagbaar zo neer dat hij bijna het water raakte. Ze hadden aanmaakhout en zware houtblokken bij zich, bouwden daar een brandstapel van, legden het lichaam erop, besprenkelden het met water uit de rivier en dekten het daarop met nog meer hout en hooi af. Een heel jonge man stak de brandstapel aan. We waren met twintig man ongeveer en verzamelden ons in een kring om de brandstapel. Vrouwen waren er niet bij en de mannen zaten, gehuld in hun witte doek, in volledig st...

De rivier was hier heel breed, wel haast anderhalve kilometer, en ook heel diep; in het midden van de stroom was het rivierwater blauw en helder, maar naar de oevers toe was het troebel, verontreinigd en traag. De zon ging onder achter de immense, in alle richtingen uitwaaierende stad verder stroomopwaarts; de rook en het stof van de stad sluierden de dalende zon met prachtige kleurschakeringen, die zich weerspiegelden op de uitgestrektheid van kabbelend water. Het was een heerlijke avond - elke grasspriet, de bomen en de kwetterende vogels, alles baadde in een sfeer van tijdloze schoonheid. Nergens een breuk, nergens een scheur in de eenheid. Ook het geraas van een trein over de ver verwijderde brug maakte deel uit van de volledige stilte. Dichterbij hoorde je een visser zingen. Langs beide oevers  lagen brede stroken bewerkte akkers en overdag lagen die sappige velden er stralend en uitnodigend bij; nu lagen ze daar duister, eenzelvig en zwijgend. Aan deze kant van de rivier ...

De zon was achter de bergen ondergegaan en de rotsige keten in het oosten ving er nog de rossige gloed van. Het pad voerde omlaag en slingerde de groene vallei dan weer in, dan weer uit. Het was een rustige avond, met een licht briesje tussen de bladeren. De Avondster stond, nog nauwelijks zichtbaar, hoog boven de horizon en binnenkort zou het donker worden, want de maan scheen niet. de bomen, tot nog toe gastvrij en open, begonnen zich bij de nadering van de donkere nacht in zichzelf terug te trekken. Tussen de heuvels was het stil en koel, en de hemel stond nu vol sterren; de bergen tekenden zich daar helder en scherp tegen af. De lucht werd vervuld van de geur die kenmerkend is voor de nacht, en in de verte blafte een hond. De nacht was stil en het leek of die stilte in de rotsen, de bomen en alles wat je omgaf doordrong, zonder dat de voetstappen op het oneffen pad die leken te verstoren. Meditatie dient niet als middel om een resultaat te produceren, niet om een toestand tev...

De weg slingerde zich bochtig door de heuvels, de ene eindeloze kilometer na de andere. Brandend lagen de stralen van de middagzon over de gouden heuvels en de verspreid staande bomen getuigden met hun diepe schaduwen van hun eenzame bestaan. Kilometers in de omtrek was geen spoor van een woning te zien. Naar het noorden toe was de hemel diepblauw, naar het westen toe verblindend licht. Het land was hier, hoe onvruchtbaar en eenzaam het er ook bij lag, merkwaardig levend van sfeer en ver van alle menselijke vreugde en pijn. Vogels waren er niet en evenmin zag je er wilde dieren, op de enkele veldeekhoorns na die dwars over de weg renden. Water was nergens te zien, behalve op een of twee plekken waar vee aanwezig was. In de regenperiode zouden de heuvels groen, mals en aantrekkelijk worden, maar nu waren ze stug en streng, met de schoonheid van alles vullende stilte. De blauwe hemel en de golvende gouden heuvels waren tastbaar in hun uitgestrektheid en blijvendheid, maar maakten t...

Hoe moeilijk was het niet, tussen de heuvels een coyote, een soort wilde prairiewolf, te zien te krijgen! Zijn kleur was gelijk aan die van de rotsen en hij deed zijn uiterste best om onzichtbaar te blijven. Je moest hem geen moment uit het oog verliezen en zelfs dan nog was hij opeens verdwenen en lukte het je niet hem van de achtergrond te onderscheiden! Je keek en keek of er iets bewoog - maar nee, niets. Misschien kwam hij dadelijk wel naar die diepe poel in de bedding. Niet lang geleden had er een verwoestende brand tussen de heuvels gewoed en toen had het wild zich teruggetrokken; maar nu waren enkele exemplaren teruggekomen. Dwars over het pad leidde een moederkwartel haar pasgeboren kuikentjes - het waren er meer dan een dozijn; voorzichtig stuurde zij ze op een bosje dicht struikgewas af. Het waren niet meer dan geelgrijze, zachte ronde veren balletjes, nog zo onwennig in deze gevaarlijke wereld, maar vol geestdriftig leven. Onder dat struikje waren er verschillende b...

Achter de wazige verten lagen het witte strand en de koele zee, maar hier was het onduldbaar heet, zelfs onder de bomen en binnenshuis. De hemel was niet echt blauw meer en het was alsof de zon elk vochtdeeltje had opgeslorpt. Het briesje vanuit zee was gaan liggen en de bergen achter ons, scherp omlijnd en als binnen handbereik, weerkaatsten de brandende stralen van de zon. De hond lag rusteloos te hijgen alsof zijn hart zou springen van de ondragelijke hitte. Al maandenlang waren week in week uit de dagen wolkeloos en zonnig en de heuvels, eerst groen en mals na de lenteregens, waren nu bruin verbrand en de aarde was hard en droog. Toch boden ook nu de heuvels nog iets van schoonheid, zacht oplichtend voorbij de groene eiken en het goudkleurig hooi, met boven hen torerend de naakte rotsen van het gebergte. Het pad dat door de heuvels heen naar de hoge bergen leidde was stoffig, stenig en oneffen. Beekjes waren er niet, nergens klonk geruis van stromend water. De hitte was ...

Tussen de chique winkels in stond een enorme kerk en daartegenover een even omvangrijk bankgebouw. In de reusachtige kerk stond een priester in koorhemd en stola te preken over Hem die geleden had omwille van de mensheid. De gelovigen knielden in gebed; rondom hen kaarsen, heiligenbeelden en wierook. De priester hief het gebed aan en de gemeente antwoordde; uiteindelijk verrezen ze en gingen de zonbeschenen straten op en de winkels in met alle tentoongestelde koopwaar. Nu was het stil in de kerk; enkelen maar waren achtergebleven, in eigen gedachten verzonken. De decoraties, de kleurige gebrandschilderde ramen, de kansel, het altaar en de kaarsen - alles was bedoeld om de menselijke geest rust te geven. Is God in kerken te vinden of in ons hart? De hang naar vertroosting doet ons illusies scheppen; en het is die hang die ons kerken, tempels en moskeeën doet bouwen. Daarin verliezen we ons dan - daarin of in de illusie van een almachtige staat, en wat werkelijke waarde heeft ontgl...

Het begon warm te worden, tegen de middag zou het zeker heel heet zijn. Al jarenlang was er te weinig regen gevallen. De aarde was uitgedroogd en gebarsten, de weinige bomen waren met bruin stof bedekt en zelfs ochtenddauw ontbrak. Genadeloos scheen de zon dag na dag, maand in maand uit en het onzekere regenseizoen was nog veraf. Er kwamen een paar geiten de heuvel op onder de hoede van een jonge jongen. Hij was verwonderd hier iemand tegen te komen, maar gllimlachte niet en liep met een ernstige uitdrukking op zijn gezicht achter de geiten aan. Het was een verlaten oord en er hing de stilte van komende grote hitte. Twee vrouwen kwamen het pad afgelopen met brandhout op het hoofd. De ene was al oud, de andere heel jong; de last die ze droegen leek vrij zwaar te zijn. Op het hoofd, beschermd door een rol opgevouwen stof, droegen ze beiden een lange bos met een groene twijg samengebonden droge takken, die ze met een hand in evenwicht hielden. Vrij en licht bewogen hun lichamen, ter...

Al een paar dagen was het noodweer, met harde windvlagen en felle stortregens. De aarde zoog het water in en het stof van vele zomers werd van de bomen gespoeld. Het had in dit deel van het land al verscheidene jaren niet goed geregend, maar die schade werd nu wel ingehaald, tenminste, dat hoopte iedereen, en het geluid van de regen en het stromende water had een ondertoon van vreugde. toen we gingen slapen, regende het nog steeds en het gekletter van de regen op het dak was goed te horen. Er klonk een dansend ritme in en je hoorde ook de vele beken ruisen. Maar wat was het 's ochtends toen weer heerlijk! De wolken waren verdwenen en overal rondom blonken de heuvels in de vroege ochtendzon; ze waren allemaal schoongespoeld en de lucht was vervuld van zegening. Alles was nog in rust en alleen de bovenste toppen van de heuvels gloeiden. Over een paar minuten zou het dagelijkse rumoer beginnen, maar nu heerste er diepe stilte in het dal, ook al murmelden de beekjes en al was in ...

Het uitzicht vanaf de heuveltop was niet zo adembenemend als nu en dan het geval is bij sommige vergezichten, die met hun grootsheid en hun stilte het bewustzijn schoonvegen. Hier was dat niet zo.. Hier heerste een vredige bekoring, overvloedig en teder; hier zou je tijdloos kunnen leven, zonder verleden en zonder toekomst, omdat je één was met deze hele wereld vol verrukking. Je was hier niet de mens, de vreemdeling uit een ander land, je was die heuvels, die geiten en die geitenhoeder. Je was de hemel en je was de aarde die in volle bloei stond; je was daar niet van gescheiden, je maakte er deel van uit. Maar je was je niet bewust dat je er deel van uitmaakte, net zomin als die bloemen zich dat bewust waren. Je was die stralende velden, de blauwe zee en die trein daarginds, met zijn reizigers. Jij bestond niet, jij die kiest, die vergelijkt, die handelend optreedt en die streeft; je was een deel van het geheel. Iemand zei dat het al laat was en dat we moesten vertrekken, dus da...

Een goed onderhouden weg liep tot aan de voet van de heuvel; daarvandaan ging een pad naar omhoog. Boven op de heuvel stond de reüne van een heel oude vesting. Duizenden jaren geleden was het een formidabel bouwwerk geweest, een fort van kolossale rotsblokken en van trotse zalen met pilaren en mozaïekvloeren, marmeren baden en vertrekken. Hoe dichter je die citadel naderde, des te hoger en dikker werden de muren en des te krachtiger moet ze verdedigd zijn; toch werd ze veroverd, vernietigd en herbouwd. De buitenmuren waren opgetrokken uit enorme rotsblokken die zonder voegwerk op elkaar gestapeld waren. Binnen de muren lag een oude metersdiepe put, met treden naar beneden. De treden waren glad en glibberig en de zijwanden van de put glommen van het vocht. Alles was nu tot een ruïne vervallen, maar het prachtige uitzicht vanaf de top van de heuvel was gebleven. Ver naar links zag zag je de flonkerende zee, die grensde aan brede open vlakten met heuvels op de achtergrond. Niet zo v...

De vogels en de geiten waren allemaal ergens anders en het was ongewoon stil en eenzaam onder de wijdvertakte boom, die helemaal in een grote uitgestrektheid van goed bebouwde, weelderig groene velden stond. Even verderop lagen de heuvels, weinig uitnodigend in het scherpe licht van de middagzon, maar onder de boom was het aangenaam koel en donker. In zijn eenzaamheid had deze enorme, indrukwekkende boom immense kracht en symmetrie gebundeld. Hij was een en al vitaliteit, hij stond daar helemaal alleen en toch leek hij heel zijn omgeving te beheersen, zelfs de heuvels in de verte. De dorpsbewoners vereerden hem; tegen zijn kolossale stam stond een gehouwen brok steen waar iemand heldergele bloemen op had gelegd. 's Avonds kwam er niemand in de buurt van de boom; zijn eenzaamheid was te overweldigend en het was beter hem overdag te vereren, als er volop schaduw was, terwijl de vogels kwetterden en je menselijke stemmen hoorde klinken. Maar op dit uur zaten alle dorpelingen bij...

De zee lag achter de bergen aan de oostkant van het dal en midden door het dal stroomde een rivier kalm zeewaarts. De rivier viel het hele jaar niet droog en zelfs waar ze de behoorlijke grote stad passeerde was ze mooi. De stedelingen gebruikten haar overal voor: om te vissen, om in te baden, als drinkwater, om rioolslijk mee af te voeren, en bovendien werd er fabrieksafval in geloosd. Maar de rivier schudde al dat menselijk vuil van zich af en algauw nadat ze de bewoonde wereld achter zich had gelaten, was haar wateroppervlak weer helder en blauw. Een brede weg langs de rivier liep in westelijke richting omhoog naar theeplantages in de bergen; hij maakte allerlei bochten en raakte soms een eind van de rivier af, maar je hield er meestal wel het zicht op. Naarmate de weg steeg, waarbij hij de rivier bleef volgen, werden de plantages groter en hier en daar zag je fabrieken waar de thee werd gedroogd en verder werd bewerkt. Algauw werden de plantages immens groot en er kwamen bruise...

De rijstvelden aan weerskanten van de weg lagen weelderig groen te blinken in de warme zonnestralen en de rijstvogeltjes met hun trage vleugelslag tekenden zich wit af tegen de blauwe heuvels voorbij de velden. Een lange bruinige slang was het water uit gekropen en lag te rusten in de zon. Op het bruggetje was een schitterend blauwe ijsvogel neergestreken, die zich gereedmaakte voor een nieuwe duikvlucht. Het was een heerlijke ochtend, niet al  te warm, en de eenzame palmen hier en daar tussen de velden hadden veel te vertellen. De groene velden en de blauwe heuvels vormden een harmonische eenheid, als een lied. De tijd leek heel snel voorbij te gaan. In de blauwe lucht cirkelden de haviken; zo nu en dan streken ze neer op een tak om hun veren glad te strijken; dan opeens gingen ze er weer vandoor, roepend en rondjes vliegend. Er waren ook diverse adelaars, wit van hals en goudbruin van lijf en vleugels. Tussen het pas opgekomen gras zag je grote rode mieren; ze renden schokker...

Het had 's nachts geregend en de fris geurende aarde was nog vochtig. Het pad liep van de rivier af tussen oeroude bomen en mangobosjes door. Het was een pelgrimsweg die vele duizenden hadden betreden, want het was een traditie van al meer dan twintig eeuwen dat elke rechtgeaarde pelgrim dit pad moest volgen. Maar voor pelgrims was het niet de goede tijd van het jaar en deze morgen liepen er alleen de mensen uit het dorp. Ze boden een fraai schouwspel, in hun bontgekleurde kleding, met de zon achter zich en met vrachten hooi, groenten en brandhout op hun hoofd; ze liepen gracieus en waardig, ze lachten en praatten over dorpsaangelegenheden. Zover het oog reikte lagen aan weerskanten van het pad groene akkers met winterkoren, met brede stroken met erwten en andere groenten voor de markt. Het was een heerlijke morgen, de hemel was helderblauw en het land was rijkgezegend. De aarde was een en al leven, overvloedig, weelderig en geheiligd. Dit was niet het geheiligde van iets dat...